0

ارگونومی چیست ، چه کاربرد هایی دارد 5

10 / 10
از 1 کاربر
« بازگشت به لیست مقالات | پنجشنبه 27 مهر 1396 در ساعت 18 : 24 دقیقه | نظرات کاربران ( 0 )

 بيلي سه عامل مهم وابسته به كاربر را كه بر روي ساختار و شكل محيط كار  تاثير دارند، به ترتيب زير تبيين مي‌دارد:

  1. حوزه دسترسی و فضای خالی اضافی
  2. موقعیت کاربر با توجه به میدان دید
  3. وضعیت بدنی کارگر (ایستاده ،نشسته )

اگر محيط كار به نحو مطلوبي سازماندهي شده و آسايش و راحتي كارگر را فراهم آورد، مي‌توان انتظار برانگيخته شدن وي براي انجام هر چه بهتر كار را داشت. انسان، ماشين آلات، شغل و فضاي كار نيز عواملي نيز هستند كه  طراحي محيط كار را تحت تاثير قرار مي‌دهند و شامل عوامل اجتماعي، رواني، فيزيكي، فيزيولوژيكي، سازماني، تكنولوژيك و ارگونوميك مي‌شوند. اين عوامل همواره بايد در طراحي محيط كار مورد توجه قرار گيرند (چوبينه و ديگران 1378).

اصولی که در طراحی یک پست کار باید در نظر گرفته شوند :

1-تعداد قطعه‌ها و اجزايي كه به وسيله دست جابجا مي‌شوند بايد به كمترين ميزان ممكن كاهش يابند. همچنين تعداد ابزار دستي، قطعه‌ها و كنترل‌ها تا حد امكان كاهش داده شوند. تعداد قطعه‌ها و ابزارهاي مورد نياز، به محصولي كه توليد مي‌شود و نيز به مقدار آن بستگي دارد. اين نكته مهم است كه طراحان كالاي توليدي به چگونگي مونتاژ آن به وسيله نيروي انساني توجه نمايند. براي مثال: چرا براي مونتاژ محصولي از پنج نوع پيچ مختلف استفاده مي‌شود در حالي كه مي‌توان فقط از دو نوع پيچ استفاده كرد؟ چرا قطعه هايي كه قابل تلفيق و تركيب هستند (مانند پيچ و واشر) در همديگر ادغام نشوند؟

2_پست كار را به گونه‌اي سازمان دهيد كه كارگر بتواند وضعيت بدني خود را به طور متناوب تغيير دهد. گاهي موقعيت استقرار وسائل، كارگر را در وضعيت بدني نامناسب و تحمل‌ناپذيري قرار مي‌دهد. بسياري از ماشين آلات صنعتي داراي كنترل پايي هستند. دستگاه پرس سوراخكاري، تسمه نقاله هاي حمل بار يا مونتاژ محصول، مثال هايي براي اين مورد هستنيد. برا ي كار با پرس، لازم است كه كارگر با دو دست، قطعه كار را نگهداشته و سپس با استفاده از پدال كنترل پايي، پرس را به كار اندازد. يا در مورد تسمه هاي نقاله، كارگر بسته به نوع كار خود، و پس از اتمام مراحلي از كار براي  ادامه كار، محصول را براي انجام ساير مراحل كاري، با فشار دادن پدال پايي به ايستگاه بعدي هدايت مي‌نمايد. استفاده از يك پا، موجب وارد آمدن تنش يك جانبه به بدن كارگر مي‌شود كه اين تنش احتمالا به كمردرد مي‌انجامد. براي پيشگيري از بروز چنين آسيب‌هايي، بايد امكان تغيير محل پدال كنترل وجود داشته باشد به گونه اي كه كارگر بتواند به راحتي از هر دو پا استفاده نمايد

3_توجه به حركت مطلوب دست و چپ دست يا راست دست بودن كارگر مهم است. حركت دست به صورت قوصي، سريع و دقيق‌تر از حركت افقي يا عمودي آن است. فرض كنيد در حال ترسيم خط راستي بر روي كاغذ هستند. اگر ترسيم را در جهت افقي يا عمودي انجام دهيد به سختي مي‌توانيد خط راستي بكشيد. اگر كاغذ را بچرخانيد بگونه‌اي كه دست بتواند به سمت دور شدن از بدن حركت كند( شكل2 )، كشيدن خط مستقيم آسانتر خواهد شد.

4- توجه به چپ دستي يا راست دستي نيز در طراحي ابزار دستي به ويژه آن دسته از ابزارهايي كه در كارهاي دقيق و ظريف استفاده مي‌شوند اهميت زيادي دارند. بيگمان مونتاژ قطعات، كار ظريف و دقيقي است و به مهارت و زبردستي نيازمند است. پس براي افراد چپ دست بايد ابزار دستي جداگانه اي طراحي شود

اجزاء و قطعات در پست کاری به به سازمادهی نیاز دارند:

4-1-جدا سازی اجزاء و قطعات اولیه و ثانویه از همدیگر:

- اجزاء و قطعات اوله انهایی هستند که به طور مکرر مورد استفاده قرار میگیرند ،در حالی که اجزاء و قطعات ثانویه انهایی هستند که گهگاهی از انها استفاده میشود

  •  تقسیم وظایف و کارها به وظایف و کارهای ریز تر
  • تقسیم میز کار به چند قسمت مختلف
  •   مشخص کردن مناطق حرکت اولیه و ثانویه
  • حد دسترسی عملی برای اندازه های حد پایین زنان (صدک پنجم)40 سانتی متر است که حدود منطقه که حدود منطقه حرکت اولیه را تعیین میکند (شکل 2) .

اجزا و قطعات اولیه را در منطقه حرکت اولیه قرار دهید و اجزا و قطعات ثانویه را در منطقه حرکت ثانویه قرار دهید به گونه ای که فاصله دسترسی از 60 سانتی متر تجاوز نکند

شکل 2-ترتیب و ارایش پست کار که در ان ،منطقه اولیه و ثانیه حرکت نشان داده شده است (هلاندر 1375).

-  محل ابزارها را در پست کار به گونه ای انتخاب نمایید که یرای تمامی وظایف مورد استفاده قرار گیرد . پست کاری که به گونه ای مطلوب باشد ،موجب صرفه جویی در زمان و افزایش بهره وری میشود .

-   مکان یابی مناسب برای ابزار دستی ،کنترل ها و قطعات بایستی  بر اساس درجه اهمیت و اولویت انها انجام گیرد

-   اموزش مفاهیم ارگونومی به مدیران

- استخدام افراد ،با توجه به نوع حرفه ،ویژ گی های فردی و قابلیت های افراد

- معاینات قبل از استخدام و و معاینات دوره ای کارگران با توجه به مدلهای ارگونومی

-  طراحی پست های کار با توجه به داده های انتروپومتری و توصیه های مهندسی فاکتورهای انسانی

- توجه به ساختار اناتومی و فیزیولیژیکی شاغلان

- تطابق بهینه کار با کارگران

- بکار گیری مبانی مدیریت اقتصادی برای جلب رضایت افراد در انجام کار و استفاده از اصول ارگونومی توسط انها

-بررسی و تجزیه و تحلیل حوادث شغلی ،علل ان و زیانهای اقتصادی انها

- تنظیم دستور العملها و توصیه نامه ها ی شغلی برای افراد شاغل در سیستم 

 ارگونومی در کار با کامپیوتر
طی چند سال اخیر تولید کنندگان کامپیوتر و تجهیزات مرتبط با آن به طراحی ارگونومیک محصولات خود توجه زیادی نشان داده اند. تولید كنندگان تجهیزات و وسایل كامپیوتر (مانند صفحه كلید، ماوس، میز و صندلی و... ) اكنون سعی می كنند تا محصولات را مطابق با اصول ارگونومی طراحی و تولید كنند. رعایت اصول ارگونومی سبب كاهش ضایعات چشم، سردرد ، كمر درد و فشار در نواحی مچ دست ، شانه و گردن در اپراتورهای كامپیوتر خواهد شد. 

كاربرد كامپیوتر در زندگی بشر بسیار زیاد است و تعداد زیادی از افراد ساعتهای متمادی با كامپیوتر كار می كنند. به همین دلیل شناخت عوامل موثر در محیط كار با كامپیوتر اهمیت زیادی دارد وجود شرایط نامناسب در محیط كاری و عدم توجه به موارد ارگونومیکی و بهداشتی هنگام كار با كامپیوتر ممكن است در بلند مدت سبب بروز بیماریها و ناهنجاریها شود. 

بیشتر كاربران كامپیوتر در محیط های سربسته و فضاهای كوچك كار می كنند.كمترین ویژگیهای یك محیط كاری مناسب برای كاربران كامپیوتر به قرار زیر است : 

  • وجود سیستم تهویه مطبوع
  •  نور كافی و مناسب          
  •  استفاده از میز مخصوص كه دارای عرض  و ارتفاع استاندارد باشد استفاده از صندلی ارگونومیک با قابلیت تنظیم           

 

ادامه مطلب ->

ارسال نظر

نام شما :
ایمیل :
تلفن تماس :
متن پیغام :
نمایش همه
علاقه مندی ها ()